Archief voor categorie Kunst

Wat is het verschil tussen de Romantiek en de Verlichting?

{lang: 'nl'}

Jezelf plaatsen binnen de romantiek

Binnen de romantiek, die zijn piekperiode beleefde in de 18e en 19e eeuw, werd de nadruk gelegd op de natuur. Ik zou in die periode als romanticus dus veel meer luisteren naar mijn gevoelens en aandacht besteden aan de natuur om mij heen. De verklaring voor vele natuurlijke fenomenen zou ik dus niet zoeken in de rationele maar eerder de mystieke sfeer. Volgens de romantiek is de rol van de kerk van ondergeschikt belang aan dat van het individu. Als romanticus verlang je dus ook veel van de wereld om je heen maar ben je tegelijk ook onzeker, omdat je niet voor alles een verklaring kan geven. Bekende kunstenaars uit deze periode, zoals de Duitse schilder Caspar David Friedrich, tonen in hun kunstwerken landschappen met mysterieuze achtergronden. Ook in de dichterswereld kwam dit vrije denken tot uiting.

Hoe zou je tijdens de periode van de verlichting moeten kijken naar de wereld?

Tijdens de periode van de verlichting werd de nadruk meer gelegd op feiten waarbij onderzoek als grondslag ligt. Je diende dus rationeel te denken en werd feiten belangrijker dan gevoelens. Er werd afstand genomen van de kerk, maar de relatie werd niet geheel beëindigd. Binnen de kunstwereld kwam de verlichting tot uiting door de strakke vormgeving met stereometrische basisvormen. Een goed voorbeeld hiervan kan je zien aan de bouwstijl van de Brandenburger poort in Berlijn. Deze werd door de architect Carl Gotthard Langhans ontworpen.

Het verschil in inzichten tussen beide zienswijzen

Binnen de romantiek ben je als mens meer verbonden met de natuur en werd de verklaring voor al het om ons heen gebeurde, niet in de rationele maar eerder de emotionele sfeer gezocht. De gedachte was om je als mens door je gevoelens te laten lijden. Bij de verlichting waren juist feiten en onderbouwend onderzoek van belang. Gevoelens uiten was onderschikt aan het leven volgens gestelde regels. Dit verschil in zienswijze is dus ook duidelijk waarneembaar geweest in de kunst.

Afbeeldingsresultaat voor kunst romantiek

 

Duik in de wereld van het futurisme

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor Boccioni

Uit het kubisme ontstond de Italiaanse kunstbeweging van het futurisme. Futuro is Italiaans voor toekomst en het Engelse woord future zal alom bekend zijn. Tussen 1909 en 1914 kende deze kunststroming haar hoogtijdagen als gevolg van het ‘Futuristisch manifest’ van de hand van de Italiaanse schrijver Filippo Marinetti in het beroemde Franse dagblad Le Figaro van 20 februari 1909. Het echte ontstaan ligt echter in het kubisme.

Kenmerkend voor het futurisme zijn energie, krachtige lijnen, progressie, snelheid, agressie en streven naar technologische vooruitgang. Binnen het indertijd in opmars zijnde nationalisme in vele Europese landen vond het kubisme een voedingsbodem in talrijke artistieke en intellectuele kringen. En dat op de valreep van de op handen zijnde Eerste Wereldoorlog. De zojuist genoemde Marinetti schreef in zijn op aanval, strijd en vooruitgang gebaseerde manifest dat hij de oorlog verheerlijkte, evenals patriottisme en anarchisme. Op zich een erg ongebruikelijke stellingname. Hij bleef echter niet alleen staan. Het manifest van de futuristische schilderkunst uit 1910 was ondertekend door Marinetti’s landgenoten Giacoma Balla, Gino Severini, Umberto Boccioni, Luigi Russolo en Carlo Carra. Kort erna publiceerde Boccioni een volgend manifest met de titel La pittura futurista. Manifesto tecnico, een technische uitleg van het eerdere manifest dat betoogde dat de schilderkunst dynamisch moest zijn door beweging weer te geven, omdat alle waarnemingen door de mens niet stilstaan maar dat hetgene dat de mens in zijn omgeving ziet altijd in beweging is. Er verschenen vervolgens manifesten ter ondersteuning maar ook vol tegengas. In de jaren 1912 en 1913 bewezen de nieuwe futuristen zich via grote exposities, te beginnen in Parijs en later in andere Europese hoofdsteden.

De stroming futurisme leefde slechts kort. Boccioni stierf in 1915 en daarmee viel het futurisme uiteen. In de jaren dertig kwam een opleving onder toenmalig jonge kunstenaars. Met name vliegtuigen vormden een geliefd onderwerp om af te beelden. Zelfs René Magritte heeft op jonge leeftijd nog in een futuristische stijl geëxperimenteerd. Ook Rusland kende een aantal futuristen. Maar al met al is de verspreiding van deze stroming tamelijk beperkt gebleven. Maar zij blijft beslist interessant om nader te beschouwen.

De periode van neogotiek

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor neogotiek

Tussen 1130 en 1530 werd de Gotische bouwstijl toegepast. Het woord stamt van een Germaans volk dat het Romeinse Rijk ten val heeft gebracht. Vandaar dat Gotiek lange tijd een scheldwoord was. Neogotiek is een herleving van deze gotische stijl die in de tweede helft van de 18e eeuw werd gebruikt tot midden 19e eeuw. Het teruggrijpen naar gotische vormen werd uitgelegd als een bouwstijl waarin alles functioneel en volgens het principe van de logica werd gebouwd.

Engeland, Frankrijk en Nederland

Gotiek komt uit Engeland, waar het eigenlijk nooit verdwenen is. Oxford en Cambridge hebben in de 17e eeuw volop gotische vormen toegepast in de bouw van nieuwe gebouwen. Dankzij de schrijver Walpole werd de gotische stijl nieuw leven ingeblazen en verspreidde de neogotiek zich door Europa. In Nederland werd door Willem II de opdracht gegeven voor een gebouw in Tilburg, dat nu fungeert als stadshuis. Willem II was onder de indruk geraakt van Oxford, waar hij gestudeerd had. Zo werd de stijl van Engelse decoratie en romantische gotiek in Nederland geïntroduceerd. E. Viollet le-Duc was een Franse architect die neogotiek analyseerde en uiteindelijk toepaste. Gebouwen die in Frankrijk die in verval waren geraakt, zoals kathedralen, werden onder invloed van de Romantiek weer gerestaureerd. Viollet le-Duc beschouwde staal als volwaardig materiaal en werd zo een grondlegger van moderne architectuur.

Kenmerkend

Neogotiek komt voor uit de neiging om oude stijlen toe te passen op nieuwe objecten. Gotiek suggereert onmeetbare verte en onpeilbare hoogten. Kenmerkend uit de neogotische stijl zijn de steunberen, het ornamentele spel van traceringen, vensterharnassen van steen, luchtbogen, pinakels en de frontalen van wimbergen. De neogotische stijl kenmerkt zich ook door kruisbloemen en opengewerkte balustraden langs goten aan dakuiteindes. Vensters hebben onderdorpels die met hun arcaden de vlakken breken. Neogotiek grijpt dus in vormgeving terug naar gotiek, maar vermengt dit met andere stijlen. Neogotiek werd in het begin van de 19e eeuw vooral toegepast op follies en tuinhuizen, maar al snel werd het ook in kerken toegepast. Tot ongeveer 1850 werd de nadruk gelegd op de decoratieve elementen van de gotiek. Daarna werd pas de rationele constructie van belang. Cuypers was een Nederlandse architect die veel neogotische kerken op zijn naam heeft staan. Hij was volgeling van de Franse neogotiek.

Uitwerking

Gotische kerken werkten geruststellend naar het volk, omdat het een verband legde met de middeleeuwse beschaving die synoniem stond aan een zeer conservatieve doctrine. De neogotische stijl ademde zo iets ontzagwekkend uit, iets dat eerbied en vrees afdwong en het perspectief van de mens op goddelijke of bestuurlijke zaken in sterke mate bepaalde. Kasteel van Loppem, het stationsgebouw van Valkenburg en de Ursulinenkapel in Maastricht zijn fraaie voorbeelden van deze imponerende stijl.

Wie was Gustav Klimt?

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor gustav klimt

Door vele critici werd Gustav Klimt in zijn tijd verguist als obscene kunstenaar die aanzette tot ontucht. Tegenwoordig wordt Klimt gezien als pionier en innovatief kunstenaar. Zijn missie was de schoonheid van vrouwen weer te geven en deze vrouwen portretteerde hij naakt. Dit was in die tijd, rond
1900, nog erg ongebruikelijk. Bij Klimt was een opening, welke dan ook, een thematiseren van penetratie. Zijn opvatting was dat er opener over erotiek gedacht mocht worden. In die zin is hij een voorvechter van een vrijere opvatting over seksualiteit, iets waarin hij Sigmund Freud als gelijkdenkende beschouwde. Het Jugendstil schilderij ‘de kus’ geeft in hoge mate weer hoezeer hij geloofde dat de vrouw de man overheerst.

Veelzijdig

Klimt wordt in 1862 in Oostenrijk geboren. Tegenwoordig wordt hij geëerd als schilder, beeldhouwer, lithograaf, graficus en tekenaar. Klimt wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Weense Jugendstil. Zijn jeugd in Wenen was eenvoudig en kenmerkte zich door armoede. Hij was de oudste zoon van een goudgraveerder. In zijn prille jeugd kreeg hij al de smaak voor goud te pakken. Tijdens zijn studie aan de Kunstgewerbeschule toont hij zoveel talent, dat hij van commissielonen kan leven. Hij begint met zijn broer en een vriend een schilderbedrijf voor wanddecoraties. Dankzij een mecenas wordt Klimt beroemd als architectonisch decoratiekunstenaar in theater’s en kerken. Dat levert in 1888 het Goldene Verdienstkreus op en vele prijzen. Toch wringt hij zich los uit de academische traditie, wat zich uit in de Wiener Sezession-beweging. Hij zet zich af tegen traditionele opvattingen.

Eigen geluid

Na zijn erelidmaatschap van het internationale kunstcomité dat is London huisde, voelt Klimt zich vrijer zijn eigen stijl te ontplooien. Dit uit zich in ornamentale stileringen, een vlakmatige stijl met herkenbare voorstellingen, verbonden met decoratie. Steeds vaker wordt nu het erotisch getinte symbolisme afgewezen. Klimt krijgt veel schandalen te verwerken, zodat hij enkel nog privé-opdrachten aanvaard. ‘De Hoop’ en ‘De Maagd’ zijn mozaïekachtige creaties met vlakgeometrische patronen, met fijnzinnig goud gecombineerd.

Melodieuze ritmiek

Klimt wordt de meest populaire damesportrettist van de high society in Wenen. Zelf schildert hij ook weer landschappen in impressionistische stijl. Inspiratie uit reizen en andere kunstenaars leidt hem naar werken als ‘De Kus’. Hij wordt erelid aan de kunstacademi en komt te overlijden in 1918. Klimt wordt herinnert als kunstenaar die de golvende lijnen en melodieuze ritmiek van een vrouw kan vastleggen. Het is teer en zacht en deze zinnelijkheid roept sensuele gevoelens op. Veel inspiratie heeft hij geput uit zijn muze, zijn vrouw Emily Flöge.

Tags: , , ,

Art Nouveau

{lang: 'nl'}

art-nouveau

Wat is Art Nouveau?
Art Nouveau, ook wel Jugendstil genoemd, is een kunststroming die erg populair was in Europa. Met name tussen 1890 en 1914 was deze stroming in Europa erg geliefd, als reactie op het impressionisme. Voor 1910 was deze stijl al verdwenen in West-Europa, terwijl het in Oost-Europa een aantal jaar langer duurde. Deze kunststroming was vooral terug te vinden in gebruiksvoorwerpen zoals bijvoorbeeld boeken, sieraden, meubels of glaskunst. Ook manifesteerde Jugendstil zich in architectuur en schilderkunst. Ondanks dat de Art Nouveau slechts een korte bloeitijd kende, was dit wel een hevige periode. Het breidde zich voornamelijk uit tijdens de belle époque, Dit is een periode in de Franse geschiedenis die begint aan het einde van de 19e eeuw en loopt tot de Eerste Wereldoorlog. Belle époque is vrij vertaald “het mooie tijdperk”. Aan het tijdperk werd door de Eerste Wereldoorlog op gruwelijke wijze een einde gemaakt. De door de oorlog gewijzigde sociale en economische omstandigheden maakten een einde aan deze kunststijl. Ook de intrede van nieuwe materialen zoals bijvoorbeeld beton werkte hieraan mee.

Waarom Art Nouveau of Jugendstil?
Art Nouveau werd vooral in België en Frankrijk gebruikt voor deze kunststroming, terwijl in Duitsland en Oostenrijk de naam Jugendstil gebruikt werd. In het Nederlands worden beide benamingen gebruikt, terwijl er in Nederland ook een vertaling van het Franse woord gebruikt is voor de uitingsvormen van stijl in Nederland zelf, namelijk Nieuwe Kunst. In München verscheen rond 1896 een weekblad genaamd “Die Jugend”. De term Jugendstil werd regelmatig in dit weekblad gebruikt. Jugendstil en Art Nouveau zijn overkoepelende termen geworden voor diverse verwante stromingen die in Europa tot stand kwamen.

Kenmerken van Art Nouveau
Art Nouveau kenmerkt zich doordat het is samengesteld uit motieven die gewoonlijk asymmetrische composities vormen. Deze composities hebben een tweedimensionaal karakter. Deze is terug te vinden op onder andere lampen, meubels sieraden en bedrukte stoffen. De natuur is de belangrijkste inspiratiebron voor deze kunststijl. De motieven zijn vaak lange, mooi gestileerde planten of bloemen zoals lelies, kelken, of papavers. Ook vogels, zoals zwanen en pauwen, libellen komen veel terug in deze stijl. Vaak worden deze vormen gecombineerd met slanke vrouwenlichamen.

Tags: ,

Romantische kunststijl inspireerde velen

{lang: 'nl'}

Dromen en verbeeldingskracht
Aan het eind van de 18e eeuw kwam een kunststijl tot bloei waarbij met name dromen centraal stonden. Ofwel: de romantische kunststijl. Hier kwam vaak de verbeeldingskracht van schilders bij kijken. Niet heel realistisch schilderen, maar juist gebruik maken van de kracht van de verbeelding om zo tot een romantisch werk te komen. Dit kwam met name tot uiting in het onderwerp waar veel romantische schilders mee aan de slag gingen, namelijk landschappen en gebeurtenissen die van historisch belang waren.

Romantische beleving
Daarbij kwam vaak een flinke dosis emotie en een betere weergave van de werkelijkheid kijken. Beleving: daar draaide het om bij de romantische kunststijl. Het gevoel was heel belangrijk en het gebeurde niet zelden dat een persoonlijke ervaring van de schilder terugkwam in het schilderij, soms geromantiseerd.

Schilders uit het buitenland
Er zijn veel bekende schilders die zich aan de stijl romantiek gewaagd hebben. Zo waren er de Engelsman John Constable met zijn ‘De Hooiwagen’, de Fransman Eugene Delacroix met zijn ‘Jong weesmeisje op het kerkhof’ en de Duitser David Friedrich, bekend van ‘De wandelaar boven de nevelen’, waarbij de romantische noot goed terug te zien is, evenals het onderwerp, namelijk het landschap. Ook de Italiaan Tommaso Minardi hield zich bezig met romantiek, zoals goed terug te zien is in zijn werk ‘Zelfportret op een zolderkamer’. Verder waren de Brit Joshua Reynolds en de Duitser Johann Heinrich Wilhelm Tischbein romantische schilders. Deze laatste schilder oogstte bekendheid met zijn werk ‘Goethe in de Campagna’.

Ook in Nederland romantische invloeden
Natuurlijk was ook in ons land de romantische invloed zichtbaar in de schilderkunst, ook al was die niet zo sterk als in bepaalde omliggende landen. Zo was daar Jan Ekels de Jonge, die zich liet inspireren door de romantische stijl. En Ary Scheffer, die de romantische boodschap ook verkondigde in zijn werk. Al deze kunstenaars brachten het publiek een heel onderscheidende manier van het beleven van kunst, namelijk met een dromerig tintje.

De wandelaar boven de nevelen -  David Friedrich

De wandelaar boven de nevelen – David Friedrich

Tags:

Renaissancekunst: leringhe ende vermaeck

{lang: 'nl'}
Wie renaissance zegt, zegt Leonardo da Vinci en Botticelli, maar ook Vondel en Hooft. Wat begon in Italië verspreidde zich over vele landen. Maar wat is die renaissance precies? In dit tekstje zal ik op enkele vragen ingaan.

Wat houdt de renaissance in?
Allereerst wil je vast weten, wat renaissance betekent. Als je weet dat dit “wedergeboorte” is, is dat gemakkelijk te begrijpen. Wedergeboorte verwijst namelijk naar de hernieuwde interesse in de klassieke oudheid. Het was een poging die oudheid te doen herleven. Deze renaissance kwam tot bloei in de veertiende en vijftiende eeuw in Italië.

Wat zijn kenmerken van de stroming?
Je moet je realiseren dat de renaissance vooral een beweging was die zich richtte op de kunst. Voor beeldhouwers was namaken van klassieke beelden in die tijd een stuk gemakkelijker dan voor bijvoorbeeld schilders. In Italië waren veel klassieke gebouwen bewaard gebleven, denk maar aan het Colosseum en het Pantheon, en deze konden mooi als voorbeeld gebruikt worden. Schilders hadden deze antieke bronnen niet.

Kunstenaars
Je hebt natuurlijk veel verschillende vormen van kunst in de renaissance. Architecten (Brunelleschi) en beeldhouwers (Michelangelo) hadden zoals gezegd voor voorbeelden voorhanden. Ook konden zij gebruik maken van een handboek dat bewaard gebleven was, de “Architectura” van Vitruvius. Schilders als Botticelli, Leonardo da Vinci, Rafael en Masaccio gebruikten voor mythologische onderwerpen in hun schilderkunst en schrijvers, zoals P.C. Hooft en Jacob Cats, vestigden hun aandacht op klassieke genres als de komedie, de tragedie en het puntdicht.

Koppeling met de hedendaagse kunst
In de renaissance hadden kunstenaars vaak een gemeenschappelijk doel: wijze lessen geven, kritiek geven of het publiek iets leren. Vaak werd het publiek een spiegel voorgehouden en daarin konden mensen zien, welke gedragingen gepast waren en welke niet. Uit de werken van Cats zijn spreekwoorden en gezegdes gekomen die wij nu nog steeds gebruiken en ook de schilderijen van Jan Steen staan vol met hedendaagse wijze lessen. Veel schilders uit die tijd zijn nog steeds een inspiratiebron voor jonge kunstenaars. Werken van Rembrandt en Vermeer hangen in diverse musea in binnen- en buitenland. Zo heeft renaissancekunst een grote invloed op onze cultuur.

Mona Lisa - Leonardo da Vinci

Mona Lisa – Leonardo da Vinci

Tags:

Fauvisme

{lang: 'nl'}

Het fauvisme was een kortlevende maar zeer invloedrijke stroming in de schilderkunst uit het begin van de twintigste eeuw. De stroming stelde zich actief tot doel conventies in de schilderkunst te doorbreken en zich onafhankelijk van traditie op te stellen. Zijn naam dankt de stroming aan een criticus die, bij de eerste tentoonstelling van de stroming in 1905 te Parijs, die de werken in vergelijking met traditionele stukken op fauves, wilde dieren, vond lijken.

Kenmerken van Fauvisme

Het breken met de conventies van de traditionele kunst leidde tot een aantal opvallende veranderingen. Ten eerste veranderde het kleurgebruik, vooral het gebruik van ongemengde en sterke kleuren. Ook hoefde de kleur niet langer te verwijzen naar de werkelijkheid, op het doek kon elke kleur gekozen worden. Ten tweede legden de fauvisten juist de nadruk op de vlakheid van het doek, perspectief en diepte werden niet langer nagestreefd en vooral vorm en de vormen naast elkaar bepaalden het beeld. Beide wijzigingen zorgden ervoor dat het fauvisme zich afkeerde van een natuurlijke weergave, een belangrijke ontwikkeling voor de moderne kunst.

Bekende Fauvisten

Verreweg de bekendste fauvist is Fransman Henri Matisse (1869-1954) en zijn werk Luxe, Calme et Volupté uit 1904 kan gezien worden het schakelpunt waarbij hij impressionistische techniek met een fauvistisch kleurenpalet combineert. Open Window, Collioure van Matisse is het bekendste werk uit de tentoonstelling die in 1905 het fauvisme zijn naam gaf. De stroming was overwegend Frans maar in Frankrijk gevestigde artiesten zoals de Nederlandse Kees van Dongen (1877-1968) namen ook deel. Van Dongen zijn portretten, zoals bijvoorbeeld La Gitana, bieden een mooi alternatief voor de meer gangbare landschappen en stillevens.

Fauvisme vandaag de dag

Het fauvisme als stroming brak in 1905 door en over het algemeen wordt de stroming aangeduid als op zijn hoogtepunt tussen 1898 en 1908. Vrijwel alle schilders met fauvistisch werk sloegen na verloop van tijd andere wegen in. Maar de stroming brak met het idee van het weergeven van de werkelijkheid en vanuit dit idee ontstonden al snel nieuwe stromingen. De directe opvolger als vernieuwende stroming in Parijs was het Kubisme dat een directe reactie was op het fauvisme, latere stromingen als de COBRA beweging volgen juist meer in de voetstappen van het fauvisme. De term fauvistisch voor hedendaags werk wordt vooral gebruik om te verwijzen naar het kleurgebruik: sterk, onvermengd en niet verwijzend naar de realiteit.

fauvisme

Tags: ,

Paul Sérusier: kunstschilder pur sang

{lang: 'nl'}

Kijk naar het kleine schilderijtje “Le Talisman” van de Franse kunstschilder Paul Sérusier, en je snapt meteen dat we hier te maken hebben met een grote schilder. Na adviezen van één van zijn leermeesters, de beroemde schilder Gauguin, legde hij zijn impressie van de natuur vast. Dit was het begin van een nieuwe stroming in de schilderkunst “Les Nabis”, de profeten, die uitgingen van de gedachte dat schilderen niet persé een zo natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid hoefde te zijn, maar eerder een representatie van de indruk, de herinnering aan die werkelijkheid. Voor degenen die het interessant vinden: in het jargon van de kunst wordt Sérusier ingedeeld bij het postimpressionisme en bij het symbolisme.

Wie was Paul Sérusier
De mens en de schilder Paul Sérusier zijn niet uit elkaar te halen. Geboren in Parijs in 1863 in een gegoede familie, blijkt al snel dat hij een uitzonderlijk talent heeft voor tekenen en schilderen. Na een korte commerciële loopbaan, kan hij er niet meer omheen dat kunst zijn passie is. Hij studeert aan de Académie Julian, waar hij bevriend raakt met een andere schilder uit zijn tijd, Maurice Denis. In 1888 exposeert Sérusier voor het eerst met zijn schilderij “Le Tisserand” en dat wordt direct een succes.
Als hij na zijn ontmoeting met Gauguin “Le Talisman” maakt, breekt hij echt door en vormt hij een eigen groep “Les Nabis” waarin het idee van bevrijding van de werkelijkheid voorop stond.

Bevrijding van de werkelijkheid

Kenmerkend voor het vroegere werk van Sérusier is dat hij, net als Gauguin, vooral gebruik maakte van primaire kleuren, schaduwen weg liet, en werkte met versimpelde lijnen. Weergave van de natuur en het gewone leven in Bretagne waren de hoofdthema’s. Als Gauguin naar Tahiti vertrekt, verandert de stijl van Sérusier dat zich vooral kenmerkt door veranderd kleurgebruik. In plaats van alleen maar primaire kleuren, gaat Sérusier na 1891 werken op een basis van grijs en het kleurgebruik blijft beperkt tot hooguit drie kleurtinten. Ook experimenteert hij met vakgenoten van Nabis met shows waarin theater en schilderkunst gecombineerd werden.

De liefde, God en de kunst

Als in 1895 zijn vriendin, de Poolse actrice en journaliste Gabriela Zapolska, hem verlaat, komt Sérusier in een diepe depressie terecht. Hij wordt daaruit gered door zijn vriend Jan Verkade die hem uitnodigt naar Beuron te komen. Hier wordt hij geïnspireerd door een nieuwe invalshoek, ontwikkeld door Desiderius Lenz, waarbij het draait om het principe dat “God alles ontworpen heeft vanuit de heilige geest volgens zijn maat, aantal en gewicht.” Deze gedachte beïvloedt Sérusier in de toepassing van kleur, beweging en verhoudingen. De denkbeelden van Lenz blijven zijn werk sterk inspireren, ook als hij zich in 1906 definitief vestigt in zijn geliefde Bretagne. In 1927 overlijdt Sérusier na een auto ongeval. Gelukkig voor ons zijn zijn werken in allerlei musea wereldwijd nog te bewonderen.

paul serusier1

paul serusier

Tags: , ,

Postimpressionisme

{lang: 'nl'}

Postimpressionisme: experimenteren met verscheidenheid
De term ‘postimpressionisme’ wordt voor het eerst gebruikt in 1886. In dat jaar werd de laatste tentoonstelling over impressionisme georganiseerd. Postimpressionisme omvat verschillende kunstvormen: synthesisme of cloisonnisme, fauvisme en neo-impressionisme. Waar de impressionisten de werkelijkheid weergaven zoals zij deze aanvoelden, gaan de neo-impressionisten nog een stap verder. Zij vinden het werk van de impressionisten te vluchtig. Deze nieuwe groep wil structuur en gevoel in hun werken leggen. De werkelijkheid wordt vervormd en hetgeen men uitbeeldt, komt niet meer overeen met de werkelijkheid.

Kenmerken van het postimpressionisme
Zoals hierboven gezegd, gaan de postimpressionisten de werkelijkheid totaal anders voorstellen. Men spreekt hier over ‘abstraheren’. Wat vooral opvalt zijn de contrasten in kleuren en vormen. Er worden verschillende diktes van verf en verfrichtingen toegepast. Koude en warme kleuren worden gecombineerd en naast mekaar gebruikt. Er wordt aan (her)structurering gedaan. Dit alles geeft aan het werk een dynamisch en levendig uitzicht.

Een paar bekende werken uit het postimpressionisme

Het cloisonnisme of synthesisme is herkenbaar aan grote vlakken die gescheiden zijn door dikke lijnen. Paul Serusier met zijn ‘Solitude’ en Paul Gaugin met ‘De Gele Christus’ zijn hier voorbeelden van.
Het fauvisme gebruikt vooral felle, niet gemengde kleuren. André Derain met ‘Pont sur le Riou’ is een minder bekende maar typische schilder van deze stroming. ‘De dans (dansende vrouwen)’ van Matisse is dan weer heel extreem. Ook Gaugin behoort tot deze stroming, zeker wat zijn latere werken uit Tahiti betreft: bijvoorbeeld ‘Arearea’ of ‘Nafea Faaipoipo’.
Het neo-impressionisme, waaronder het pointillisme (puntjes) en divisionisme (streepjes), wordt vooral vertegenwoordigd door Van Gogh. Zijn ‘Cypressen’ en ‘Sterrennacht’ zijn sprekend. Verder vermelden we graag ‘Un dimanche a la grande jatte’ en ‘Ballonvaart’ van Seurat. Ook Lautrec mag niet ontbreken in ons lijstje: ‘Madame Poupoule at Her Dressing Table’ of ‘The dancer in her dressing room’.

De invloed van postimpressionisme op andere stromingen
Talrijke andere kunstenaars lieten zich door deze stroming beïnvloeden. In België lieten de luministen zich hierdoor inspireren. Bekijk bijvoorbeeld Theo van Rysselberghe met zijn ‘Lezing door Emile Verhaeren’ en James Ensor met zijn ‘maskers’.
Het postimpressionisme mag tevens als basis genoemd worden van het modernisme, met bijvoorbeeld Picasso. Men beweert soms dat pop-art hierdoor beïnvloed zou zijn. Dit is bijvoorbeeld te merken bij Pieter Stoop.

postimpressionisme2

postimpressionisme1

Tags: