{lang: 'nl'}

Het is iets wat je jezelf moet aanleren bij het maken van kunst. Er gaan natuurlijk dingen fout, en je slaat ongetwijfeld verkeerde paden in. En zit je één keer in het proces, dan weet je het bij god ook niet. Dan kun je het geloof verliezen en niet meer de magie zien in wat je op dat moment het maken bent. En zonder magie zit je het tegenovergestelde van kunst te maken.

Hier komt de kritische geest op paradoxale wijze om de hoek kijken. Hoor je jezelf allemaal deze ‘rationele’ gedachten denken? Eerlijke kritiek op je project? Wantrouw je ongeloof. Beschouw jezelf als niet geschikt om dit objectief te beoordelen, en behandel jezelf als een eenvoudige arbeider die behoefte heeft om te blijven werken. Stop met zeuren. Gerationaliseerd zeuren is ook zeuren. Eigenlijk is het gezeur van de ergste soort, omdat het gebruik maakt van retorische trucs. En het past niet bij passionele zaken, zoals het maken van kunst.

Oh, en dan verschijnt misschien ineens de magie. En dan lach je, heel neerbuigend, en enigszins zelfgenoegzaam, om je zeurende, ongelovige zelf.