Wie was Gustav Klimt?

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor gustav klimt

Door vele critici werd Gustav Klimt in zijn tijd verguist als obscene kunstenaar die aanzette tot ontucht. Tegenwoordig wordt Klimt gezien als pionier en innovatief kunstenaar. Zijn missie was de schoonheid van vrouwen weer te geven en deze vrouwen portretteerde hij naakt. Dit was in die tijd, rond
1900, nog erg ongebruikelijk. Bij Klimt was een opening, welke dan ook, een thematiseren van penetratie. Zijn opvatting was dat er opener over erotiek gedacht mocht worden. In die zin is hij een voorvechter van een vrijere opvatting over seksualiteit, iets waarin hij Sigmund Freud als gelijkdenkende beschouwde. Het Jugendstil schilderij ‘de kus’ geeft in hoge mate weer hoezeer hij geloofde dat de vrouw de man overheerst.

Veelzijdig

Klimt wordt in 1862 in Oostenrijk geboren. Tegenwoordig wordt hij geëerd als schilder, beeldhouwer, lithograaf, graficus en tekenaar. Klimt wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Weense Jugendstil. Zijn jeugd in Wenen was eenvoudig en kenmerkte zich door armoede. Hij was de oudste zoon van een goudgraveerder. In zijn prille jeugd kreeg hij al de smaak voor goud te pakken. Tijdens zijn studie aan de Kunstgewerbeschule toont hij zoveel talent, dat hij van commissielonen kan leven. Hij begint met zijn broer en een vriend een schilderbedrijf voor wanddecoraties. Dankzij een mecenas wordt Klimt beroemd als architectonisch decoratiekunstenaar in theater’s en kerken. Dat levert in 1888 het Goldene Verdienstkreus op en vele prijzen. Toch wringt hij zich los uit de academische traditie, wat zich uit in de Wiener Sezession-beweging. Hij zet zich af tegen traditionele opvattingen.

Eigen geluid

Na zijn erelidmaatschap van het internationale kunstcomité dat is London huisde, voelt Klimt zich vrijer zijn eigen stijl te ontplooien. Dit uit zich in ornamentale stileringen, een vlakmatige stijl met herkenbare voorstellingen, verbonden met decoratie. Steeds vaker wordt nu het erotisch getinte symbolisme afgewezen. Klimt krijgt veel schandalen te verwerken, zodat hij enkel nog privé-opdrachten aanvaard. ‘De Hoop’ en ‘De Maagd’ zijn mozaïekachtige creaties met vlakgeometrische patronen, met fijnzinnig goud gecombineerd.

Melodieuze ritmiek

Klimt wordt de meest populaire damesportrettist van de high society in Wenen. Zelf schildert hij ook weer landschappen in impressionistische stijl. Inspiratie uit reizen en andere kunstenaars leidt hem naar werken als ‘De Kus’. Hij wordt erelid aan de kunstacademi en komt te overlijden in 1918. Klimt wordt herinnert als kunstenaar die de golvende lijnen en melodieuze ritmiek van een vrouw kan vastleggen. Het is teer en zacht en deze zinnelijkheid roept sensuele gevoelens op. Veel inspiratie heeft hij geput uit zijn muze, zijn vrouw Emily Flöge.

Tags: , , ,

Art Nouveau

{lang: 'nl'}

art-nouveau

Wat is Art Nouveau?
Art Nouveau, ook wel Jugendstil genoemd, is een kunststroming die erg populair was in Europa. Met name tussen 1890 en 1914 was deze stroming in Europa erg geliefd, als reactie op het impressionisme. Voor 1910 was deze stijl al verdwenen in West-Europa, terwijl het in Oost-Europa een aantal jaar langer duurde. Deze kunststroming was vooral terug te vinden in gebruiksvoorwerpen zoals bijvoorbeeld boeken, sieraden, meubels of glaskunst. Ook manifesteerde Jugendstil zich in architectuur en schilderkunst. Ondanks dat de Art Nouveau slechts een korte bloeitijd kende, was dit wel een hevige periode. Het breidde zich voornamelijk uit tijdens de belle époque, Dit is een periode in de Franse geschiedenis die begint aan het einde van de 19e eeuw en loopt tot de Eerste Wereldoorlog. Belle époque is vrij vertaald “het mooie tijdperk”. Aan het tijdperk werd door de Eerste Wereldoorlog op gruwelijke wijze een einde gemaakt. De door de oorlog gewijzigde sociale en economische omstandigheden maakten een einde aan deze kunststijl. Ook de intrede van nieuwe materialen zoals bijvoorbeeld beton werkte hieraan mee.

Waarom Art Nouveau of Jugendstil?
Art Nouveau werd vooral in België en Frankrijk gebruikt voor deze kunststroming, terwijl in Duitsland en Oostenrijk de naam Jugendstil gebruikt werd. In het Nederlands worden beide benamingen gebruikt, terwijl er in Nederland ook een vertaling van het Franse woord gebruikt is voor de uitingsvormen van stijl in Nederland zelf, namelijk Nieuwe Kunst. In München verscheen rond 1896 een weekblad genaamd “Die Jugend”. De term Jugendstil werd regelmatig in dit weekblad gebruikt. Jugendstil en Art Nouveau zijn overkoepelende termen geworden voor diverse verwante stromingen die in Europa tot stand kwamen.

Kenmerken van Art Nouveau
Art Nouveau kenmerkt zich doordat het is samengesteld uit motieven die gewoonlijk asymmetrische composities vormen. Deze composities hebben een tweedimensionaal karakter. Deze is terug te vinden op onder andere lampen, meubels sieraden en bedrukte stoffen. De natuur is de belangrijkste inspiratiebron voor deze kunststijl. De motieven zijn vaak lange, mooi gestileerde planten of bloemen zoals lelies, kelken, of papavers. Ook vogels, zoals zwanen en pauwen, libellen komen veel terug in deze stijl. Vaak worden deze vormen gecombineerd met slanke vrouwenlichamen.

Tags: ,

Maak kennis met Henri Matisse

{lang: 'nl'}
henri-matisse

Henri Matisse

Als hij zijn studie rechten niet had opgegeven, hadden we als wereld waarschijnlijk nooit kennisgemaakt met Henri Matisse. Deze geëngageerde kunstenaar overleed in 1954 op 84-jarige leeftijd. Op dat moment liet hij een immens oeuvre achter. Zijn wens was om door midden van het Fauvisme terug te keren naar de puurheid van betekenis. Hij wordt gezien als één van de belangrijkste kunstenaars voor de moderne kunst.

Actief en reislustig
De jonge Matisse werd geplaagd door chronische klachten. Om zijn uren in bed wat prettiger te maken, ontvangt hij van zijn moeder een verfdoos. Dit is het begin van zijn carrière. Uiteindelijk studeert hij aan de kunstacademie in Parijs, waar hij het vak leert van Gustave Moreau. In 1905 wordt hij de leider van het Fauvisme. Hij gebruikt een unieke knipseltechniek en vernieuwd hiermee de moderne kunststroming. Het is een radicale, innovatieve wending in de kunstwereld. Vanuit het experiment kwam hij tot composities die uiteindelijk volwaardige kunst werden. Deze spectaculaire techniek werd verrijkt door gebruik van kleuren, terwijl Matisse ook werkzaam bleef als ontwerper van kostuums, sculpturen en tekeningen. Matisse is dus zeer actief en daarnaast laat hij zich inspireren door vele reizen die hij maakt. Het gebruik van felle, onvermengde kleuren, ruwe penseelvoeringen en gedurfde vormen maakt dat zijn kunst de avant-garde oversteeg. Deze tekenaar met kleur werd een kunstenaar waar men niet meer omheen kon. ‘De Parkiet en de Zeemeermin’, ‘De Slak’ en ‘De Schoof’, ‘De rode kamer’ en het boek ‘Jazz’ zijn invloedrijke werken. Zelfs zijn ontwerp voor het ballet Le Chant du Rossignol uit 1920 wordt bejubeld.

Zeer gewaardeerde en begeerde kunst
Hoe gewild zijn kunst tegenwoordig is, blijkt wel uit het feit dat in 2014 zijn gestolen werk uit Caracas werd verkocht aan undercover-agenten in Miami. Het feit dat zijn Fauvisme al vroeg verdween, maakte niet veel verschil, want Matisse had inmiddels zijn naam gevestigd. Na neo-impressionistische en pointillistische uitstapjes, geeft hij zich volledig over aan de onbeperkende kunst. Hij wordt eenvoudig in het rijtje geschaard als Picasso, Duchamp en Kandinsky.

 

de-parkiet-en-de-zeemeermin-henri-matisse

De Parkiet en de Zeemeermin

Tags:

De wegbereider voor abstracte kunst – Wassily Kandinsky

{lang: 'nl'}
vassily-kandinsky

Wassily Kandinsky

De Russische kunstenaar Wassily Kandinsky staat niet enkel gekend als één van de grootste kunstenaars van de twintigste eeuw. Hij werd ook de wegbereider van de abstracte kunst genoemd. Wassily Kandinsky is dan ook de schilder die vorm en een filosofische achtergrond gaf aan de abstracte kunst. Met een “improvisatie” aquarel luidde hij in 1910 de abstracte kunst in. Het unieke aan Wassily Kandinsky is dat deze schilder zich liet inspireren door muziek, hij stelde uiteindelijk een klankkleurt-theorie op. Volgens Kandinsky spreekt elke kleur een eigen taal. De werken van Kandinsky werden vooral expressionisme maar soms ook symbolisme genoemd.

Meest productieve periode
Voor zijn opleiding vertrok Wassily Kandinsky in 1896 naar München, in Duitsland. Bij het uitbreken van de eerste wereldoorlog, trok hij voor enkele jaren terug naar Moskou. Naar eigen zeggen brak zijn meest productieve periode echter uit bij zijn terugkeer naar Duitsland in 1922. Samen met andere kunstenaars richtte hij de kunstenaarsgroep “Die Blauen vier” op. Vervolgens verhuisde Kandinsky naar Parijs waar hij de Franse nationaliteit aannam en ging samen wonen met de vrouw dat later zijn vrouw werd. In 1944 schilderde hij zijn laatste werk, “Getemperd élan”, dit was dan ook het jaar dat hij overleed op 88 jarige leeftijd aan een vaatziekte.

Werken vanuit een vrije geest
Met felle kleuren en vormen werden zijn schilderijen ontworpen zonder specifiek onderwerp of thema. De vormen en kleuren vormde geen herkenbaar object. Voor mij zijn het persoonlijk vooral de felle kleuren die me zo erg intrigeren. Een werk van Kandinsky geeft de mogelijk om simpelweg te genieten van iets moois zonder al te veel achterliggende gedachten of gevoelens. Ook in Nederland kunnen jullie de werken van Kandinsky bewonderd worden, zoals in Gemeentemuseum Den Haag, het Stedelijk Museum van Amsterdam, Van Abbemuseum in Eindhoven, Boijmans van Beuning in Rotterdam. Zeker een aanrader om eens een kijkje te gaan nemen.

Het wonderlijke Art Déco

{lang: 'nl'}

Decoratief, veelkleurig, maar vooral ook functioneel. Art Deco was vernieuwend, fris en zeer internationaal. Het was een stijl die eigenlijk tussen twee wereldoorlogen ontzettend populair was. Vooral in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw was het van toegevoegde waarde in kunstnijverheid, architectuur en vormgeving. Vanwege de swingende stijlen werd het ook wel de Jazz Style genoemd. Art Deco vormde het gezicht van het interbellum.

Tentoonstelling
De term Art Déco komt van een tentoonstelling die in 1925 in Parijs werd gehouden. De Exposition Internationale des Art Décoratifs et Industriels Modernes belichte de nieuwe vormen in kunst, industrie en architectuur. Frankrijk had een groot aandeel in deze tentoonstelling. Franse inzendingen waren luxueus en met kostbare materialen. Amerikanen hadden een minimale bijdrage, ook omdat ze van mening waren dat vooral het ontwerp van hun steden moderne, decoratieve kunst was. Art Deco is eigenlijk een direct effect op Art Nouveau en Jugendstil. Art Deco, anders dan Art Nouveau, maakte gebruik van strakke en eenvoudige vormgeving en geometrische patronen. Plastic, glas en metaal werden langzaam materialen die als schoonheid werden beschouwd. Ook chroom, bakeliet en steen werden meer en meer toegepast. Zo ontstond de eerste moderne stijl van de 20ste eeuw. Al gauw werd deze stijl verwerkt in meubels en sieraden. Snelheid, reizen en luxe waren onderwerpen die in deze artikelen waren terug te zien.

Commerciële wereld
De wereld zat nog volop in het tijdperk van mechanisatie en industrialisering. Hierdoor ontstond er een andere opvatting van tijd en mobiliteit. Daarom is kunst uit Afrika, Japan en de Azteken ook terug te vinden in veel kunst uit het Art Deco tijdperk. De nadruk lag vaak op stilering en abstracte vormen. Strakke motieven en patronen waren volop waar te nemen. Onder invloed van het kubisme maakten rechthoekige vormen hun intrede. In Frankrijk waren Gray en Mallet-Stevens bekende Art Deco-artiesten, in Duitsland waren dat Van Der Rohe en Gropius. Frank Lloyd Wright was een Amerikaans architect die huizen ontwierp die buiten hun natuurlijke omgeving uitstaken. Langzaam namen Amerikanen de kunstvorm over en pasten het toe op verschillende gebouwen in Chicago en New York. Het Rockefeller Center, het Chrysler Building en Radio City Music Hall zijn prima voorbeelden van Art Deco.

Kort leven
Art Deco kende een kort leven. Er was een heropleving in de jaren 60 van de twintigste eeuw, waarin de hang naar decoratie bepalend was voor de modernere en expressionistische stijlen die volgden op Art Deco. Veel gebouwen in Amsterdam en Rotterdam kennen talrijke decoraties en fraaie ornamenten die nog stammen uit het Art Deco-tijdperk. De stijl verflauwde tegen het eind van de jaren 30 en langzaam verdwenen de brutale ontwerpen en de felle kleuren. Hoewel Art Deco verdween, betekende dit gelukkig niet het einde voor kunstenaars of vormgevers als De Lempicka, Lalique, Coco Chanel of Delaunay.

rockefeller center

Rockefeller Center

Romantische kunststijl inspireerde velen

{lang: 'nl'}

Dromen en verbeeldingskracht
Aan het eind van de 18e eeuw kwam een kunststijl tot bloei waarbij met name dromen centraal stonden. Ofwel: de romantische kunststijl. Hier kwam vaak de verbeeldingskracht van schilders bij kijken. Niet heel realistisch schilderen, maar juist gebruik maken van de kracht van de verbeelding om zo tot een romantisch werk te komen. Dit kwam met name tot uiting in het onderwerp waar veel romantische schilders mee aan de slag gingen, namelijk landschappen en gebeurtenissen die van historisch belang waren.

Romantische beleving
Daarbij kwam vaak een flinke dosis emotie en een betere weergave van de werkelijkheid kijken. Beleving: daar draaide het om bij de romantische kunststijl. Het gevoel was heel belangrijk en het gebeurde niet zelden dat een persoonlijke ervaring van de schilder terugkwam in het schilderij, soms geromantiseerd.

Schilders uit het buitenland
Er zijn veel bekende schilders die zich aan de stijl romantiek gewaagd hebben. Zo waren er de Engelsman John Constable met zijn ‘De Hooiwagen’, de Fransman Eugene Delacroix met zijn ‘Jong weesmeisje op het kerkhof’ en de Duitser David Friedrich, bekend van ‘De wandelaar boven de nevelen’, waarbij de romantische noot goed terug te zien is, evenals het onderwerp, namelijk het landschap. Ook de Italiaan Tommaso Minardi hield zich bezig met romantiek, zoals goed terug te zien is in zijn werk ‘Zelfportret op een zolderkamer’. Verder waren de Brit Joshua Reynolds en de Duitser Johann Heinrich Wilhelm Tischbein romantische schilders. Deze laatste schilder oogstte bekendheid met zijn werk ‘Goethe in de Campagna’.

Ook in Nederland romantische invloeden
Natuurlijk was ook in ons land de romantische invloed zichtbaar in de schilderkunst, ook al was die niet zo sterk als in bepaalde omliggende landen. Zo was daar Jan Ekels de Jonge, die zich liet inspireren door de romantische stijl. En Ary Scheffer, die de romantische boodschap ook verkondigde in zijn werk. Al deze kunstenaars brachten het publiek een heel onderscheidende manier van het beleven van kunst, namelijk met een dromerig tintje.

De wandelaar boven de nevelen -  David Friedrich

De wandelaar boven de nevelen – David Friedrich

Tags:

Renaissancekunst: leringhe ende vermaeck

{lang: 'nl'}
Wie renaissance zegt, zegt Leonardo da Vinci en Botticelli, maar ook Vondel en Hooft. Wat begon in Italië verspreidde zich over vele landen. Maar wat is die renaissance precies? In dit tekstje zal ik op enkele vragen ingaan.

Wat houdt de renaissance in?
Allereerst wil je vast weten, wat renaissance betekent. Als je weet dat dit “wedergeboorte” is, is dat gemakkelijk te begrijpen. Wedergeboorte verwijst namelijk naar de hernieuwde interesse in de klassieke oudheid. Het was een poging die oudheid te doen herleven. Deze renaissance kwam tot bloei in de veertiende en vijftiende eeuw in Italië.

Wat zijn kenmerken van de stroming?
Je moet je realiseren dat de renaissance vooral een beweging was die zich richtte op de kunst. Voor beeldhouwers was namaken van klassieke beelden in die tijd een stuk gemakkelijker dan voor bijvoorbeeld schilders. In Italië waren veel klassieke gebouwen bewaard gebleven, denk maar aan het Colosseum en het Pantheon, en deze konden mooi als voorbeeld gebruikt worden. Schilders hadden deze antieke bronnen niet.

Kunstenaars
Je hebt natuurlijk veel verschillende vormen van kunst in de renaissance. Architecten (Brunelleschi) en beeldhouwers (Michelangelo) hadden zoals gezegd voor voorbeelden voorhanden. Ook konden zij gebruik maken van een handboek dat bewaard gebleven was, de “Architectura” van Vitruvius. Schilders als Botticelli, Leonardo da Vinci, Rafael en Masaccio gebruikten voor mythologische onderwerpen in hun schilderkunst en schrijvers, zoals P.C. Hooft en Jacob Cats, vestigden hun aandacht op klassieke genres als de komedie, de tragedie en het puntdicht.

Koppeling met de hedendaagse kunst
In de renaissance hadden kunstenaars vaak een gemeenschappelijk doel: wijze lessen geven, kritiek geven of het publiek iets leren. Vaak werd het publiek een spiegel voorgehouden en daarin konden mensen zien, welke gedragingen gepast waren en welke niet. Uit de werken van Cats zijn spreekwoorden en gezegdes gekomen die wij nu nog steeds gebruiken en ook de schilderijen van Jan Steen staan vol met hedendaagse wijze lessen. Veel schilders uit die tijd zijn nog steeds een inspiratiebron voor jonge kunstenaars. Werken van Rembrandt en Vermeer hangen in diverse musea in binnen- en buitenland. Zo heeft renaissancekunst een grote invloed op onze cultuur.

Mona Lisa - Leonardo da Vinci

Mona Lisa – Leonardo da Vinci

Tags:

De weergaloze kunst van Raphaël Santi

{lang: 'nl'}
madonna-del-granduca-rafael-santi

Madonna del Granduca – Rafaël Santi

‘De Transformatie’, de ‘Verloving van Maria’, de ‘School van Athene’, de ‘Madonna del Granduca’; het zijn kunstwerken die geroemd worden om hun finesse, verhalende vorm en hun tijdloze schoonheid. Deze schilderijen zijn niet weg te denken uit onze kunsthistorie. De maker van deze wereldvermaarde werken is het wonderkind van Urbino: Rafaël.

rafael-santi

Rafaël Santi

Raphaël Santi
Deze kunstenaar is onder verschillende namen bekend. Geboren als Raffaello Sanzio, heeft hij later namen aangenomen als Rafaëllo Sanzio, Raffaello da Urbino en Raphaël Santi. Rafaël was net als zijn tijdgenoten Leonardo en Michelangelo een meester van de Italiaanse Renaissance kunst, maar zijn talent reikte verder. Hij was tevens een begaafd tekenaar en architect. Rafaël werd geboren in 1483 nabij Rome, in het dorpje Urbino. De eerste kunstzinnige stappen leert hij van zijn vader, Giovanni Santi. In 1500 vertrekt hij naar Perugia, om daar de zogenaamde ‘Grazia’ te leren. Hij blinkt uit in deze stijl. Zijn subtiele sierlijkheid en geïdealiseerde vormen zijn van grote klasse. Al gauw maakt hij zijn eerste altaarstukken. Waar andere meesters van de kunst bekend stonden als grillige karakters, blonk Rafaël uit in vriendelijkheid en charme. Velen noemden hem, in tegenstelling tot de andere Renaissance-geniën, een man van de wereld.

Moeiteloze gratie
Rafaël lijkt moeiteloos te kunnen concurreren met de sombere heroïek van Michelangelo. Rafaël is de voornaamste schilder van de Hoge Renaissance. Zijn kunst wordt door critici omschreven als lyrisch en dramatisch, met veel picturale schoonheid. Iets dat opvalt in zijn werk is dat zijn afbeeldingen een bepaalde zekerheid uitstralen. De kunstenaar twijfelde blijkbaar niet over zijn keuze van vorm.

Florance
Rafaël maakt zich rond 1506 los van de Umbrische school en richt zich op de invloed van Florance. Hij maakt afbeeldingen van de heilige familie en ook schildert hij de mooiste portretten. Hij bestudeert de ‘Sfumato’-techniek, een methode gebaseerd op schaduweffecten. IN 1508 wordt hij door de toenmalige paus naar Rome geroepen. Hier werkt hij aan fresco’s voor het Vaticaan. Zijn werk is terug te vinden in de noordelijke vleugel van het paleis. Onder andere de Stanza della Segnatura is zijn werk te bewonderen.

Meesterwerk
De Hoge Renaissance stijl werd bezield door een uitdrukking van de klassieke geest. Het werk de ‘School van Athene’ is daar een uiting van. Het wordt ook erkend als zijn meesterwerk en een volmaakte uiting van de klassieke geest. De wijsgeren op het schilderij hebben allen een symbolische waarde. Aristoteles wijst vooruit, hetgeen staat voor het aardse en het innoverende, terwijl Plato omhoog wijst en daarmee het Idee aanhaalt. De rede heeft in veel van zijn schilderijen een prominente plek. Meestal in de vorm van een persoon. Grote gebaren en strenge kleuren; op dit schilderij zegeviert de menselijke geest.

Beste van twee werelden
Rafaël geloofde sterk in de overeenstemming tussen de christelijke spiritualiteit en de antieke wereld. Als humanist hield hij van literatuur, paardrijden, wapenkunde, maar ook van dansen. Van vrouwen kon hij geen genoeg krijgen en dat uitte zich met name in het schilderen van vrouwelijke figuren, zoals de Madonna. Toch bezit hij ruim voldoende aristocratische zelfbeheersing om zijn werken elegant, stijlvol en liefdevol te houden. Zijn functie als hoofdbouwmeester van de Sint Pieter te Rome leverde een ontwerp op, wat nooit uitgevoerd werd. In 1518 koopt hij een wijngaard en stierf later, op 37-jarige leeftijd, na een kort ziekbed aldaar op Goede Vrijdag. Hij werd bijgezet in het Pantheon in Rome.

Tags: , , , , , ,

Fauvisme

{lang: 'nl'}

Het fauvisme was een kortlevende maar zeer invloedrijke stroming in de schilderkunst uit het begin van de twintigste eeuw. De stroming stelde zich actief tot doel conventies in de schilderkunst te doorbreken en zich onafhankelijk van traditie op te stellen. Zijn naam dankt de stroming aan een criticus die, bij de eerste tentoonstelling van de stroming in 1905 te Parijs, die de werken in vergelijking met traditionele stukken op fauves, wilde dieren, vond lijken.

Kenmerken van Fauvisme

Het breken met de conventies van de traditionele kunst leidde tot een aantal opvallende veranderingen. Ten eerste veranderde het kleurgebruik, vooral het gebruik van ongemengde en sterke kleuren. Ook hoefde de kleur niet langer te verwijzen naar de werkelijkheid, op het doek kon elke kleur gekozen worden. Ten tweede legden de fauvisten juist de nadruk op de vlakheid van het doek, perspectief en diepte werden niet langer nagestreefd en vooral vorm en de vormen naast elkaar bepaalden het beeld. Beide wijzigingen zorgden ervoor dat het fauvisme zich afkeerde van een natuurlijke weergave, een belangrijke ontwikkeling voor de moderne kunst.

Bekende Fauvisten

Verreweg de bekendste fauvist is Fransman Henri Matisse (1869-1954) en zijn werk Luxe, Calme et Volupté uit 1904 kan gezien worden het schakelpunt waarbij hij impressionistische techniek met een fauvistisch kleurenpalet combineert. Open Window, Collioure van Matisse is het bekendste werk uit de tentoonstelling die in 1905 het fauvisme zijn naam gaf. De stroming was overwegend Frans maar in Frankrijk gevestigde artiesten zoals de Nederlandse Kees van Dongen (1877-1968) namen ook deel. Van Dongen zijn portretten, zoals bijvoorbeeld La Gitana, bieden een mooi alternatief voor de meer gangbare landschappen en stillevens.

Fauvisme vandaag de dag

Het fauvisme als stroming brak in 1905 door en over het algemeen wordt de stroming aangeduid als op zijn hoogtepunt tussen 1898 en 1908. Vrijwel alle schilders met fauvistisch werk sloegen na verloop van tijd andere wegen in. Maar de stroming brak met het idee van het weergeven van de werkelijkheid en vanuit dit idee ontstonden al snel nieuwe stromingen. De directe opvolger als vernieuwende stroming in Parijs was het Kubisme dat een directe reactie was op het fauvisme, latere stromingen als de COBRA beweging volgen juist meer in de voetstappen van het fauvisme. De term fauvistisch voor hedendaags werk wordt vooral gebruik om te verwijzen naar het kleurgebruik: sterk, onvermengd en niet verwijzend naar de realiteit.

fauvisme

Tags: ,

Paul Sérusier: kunstschilder pur sang

{lang: 'nl'}

Kijk naar het kleine schilderijtje “Le Talisman” van de Franse kunstschilder Paul Sérusier, en je snapt meteen dat we hier te maken hebben met een grote schilder. Na adviezen van één van zijn leermeesters, de beroemde schilder Gauguin, legde hij zijn impressie van de natuur vast. Dit was het begin van een nieuwe stroming in de schilderkunst “Les Nabis”, de profeten, die uitgingen van de gedachte dat schilderen niet persé een zo natuurgetrouwe weergave van de werkelijkheid hoefde te zijn, maar eerder een representatie van de indruk, de herinnering aan die werkelijkheid. Voor degenen die het interessant vinden: in het jargon van de kunst wordt Sérusier ingedeeld bij het postimpressionisme en bij het symbolisme.

Wie was Paul Sérusier
De mens en de schilder Paul Sérusier zijn niet uit elkaar te halen. Geboren in Parijs in 1863 in een gegoede familie, blijkt al snel dat hij een uitzonderlijk talent heeft voor tekenen en schilderen. Na een korte commerciële loopbaan, kan hij er niet meer omheen dat kunst zijn passie is. Hij studeert aan de Académie Julian, waar hij bevriend raakt met een andere schilder uit zijn tijd, Maurice Denis. In 1888 exposeert Sérusier voor het eerst met zijn schilderij “Le Tisserand” en dat wordt direct een succes.
Als hij na zijn ontmoeting met Gauguin “Le Talisman” maakt, breekt hij echt door en vormt hij een eigen groep “Les Nabis” waarin het idee van bevrijding van de werkelijkheid voorop stond.

Bevrijding van de werkelijkheid

Kenmerkend voor het vroegere werk van Sérusier is dat hij, net als Gauguin, vooral gebruik maakte van primaire kleuren, schaduwen weg liet, en werkte met versimpelde lijnen. Weergave van de natuur en het gewone leven in Bretagne waren de hoofdthema’s. Als Gauguin naar Tahiti vertrekt, verandert de stijl van Sérusier dat zich vooral kenmerkt door veranderd kleurgebruik. In plaats van alleen maar primaire kleuren, gaat Sérusier na 1891 werken op een basis van grijs en het kleurgebruik blijft beperkt tot hooguit drie kleurtinten. Ook experimenteert hij met vakgenoten van Nabis met shows waarin theater en schilderkunst gecombineerd werden.

De liefde, God en de kunst

Als in 1895 zijn vriendin, de Poolse actrice en journaliste Gabriela Zapolska, hem verlaat, komt Sérusier in een diepe depressie terecht. Hij wordt daaruit gered door zijn vriend Jan Verkade die hem uitnodigt naar Beuron te komen. Hier wordt hij geïnspireerd door een nieuwe invalshoek, ontwikkeld door Desiderius Lenz, waarbij het draait om het principe dat “God alles ontworpen heeft vanuit de heilige geest volgens zijn maat, aantal en gewicht.” Deze gedachte beïvloedt Sérusier in de toepassing van kleur, beweging en verhoudingen. De denkbeelden van Lenz blijven zijn werk sterk inspireren, ook als hij zich in 1906 definitief vestigt in zijn geliefde Bretagne. In 1927 overlijdt Sérusier na een auto ongeval. Gelukkig voor ons zijn zijn werken in allerlei musea wereldwijd nog te bewonderen.

paul serusier1

paul serusier

Tags: , ,