Duik in de wereld van het futurisme

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor Boccioni

Uit het kubisme ontstond de Italiaanse kunstbeweging van het futurisme. Futuro is Italiaans voor toekomst en het Engelse woord future zal alom bekend zijn. Tussen 1909 en 1914 kende deze kunststroming haar hoogtijdagen als gevolg van het ‘Futuristisch manifest’ van de hand van de Italiaanse schrijver Filippo Marinetti in het beroemde Franse dagblad Le Figaro van 20 februari 1909. Het echte ontstaan ligt echter in het kubisme.

Kenmerkend voor het futurisme zijn energie, krachtige lijnen, progressie, snelheid, agressie en streven naar technologische vooruitgang. Binnen het indertijd in opmars zijnde nationalisme in vele Europese landen vond het kubisme een voedingsbodem in talrijke artistieke en intellectuele kringen. En dat op de valreep van de op handen zijnde Eerste Wereldoorlog. De zojuist genoemde Marinetti schreef in zijn op aanval, strijd en vooruitgang gebaseerde manifest dat hij de oorlog verheerlijkte, evenals patriottisme en anarchisme. Op zich een erg ongebruikelijke stellingname. Hij bleef echter niet alleen staan. Het manifest van de futuristische schilderkunst uit 1910 was ondertekend door Marinetti’s landgenoten Giacoma Balla, Gino Severini, Umberto Boccioni, Luigi Russolo en Carlo Carra. Kort erna publiceerde Boccioni een volgend manifest met de titel La pittura futurista. Manifesto tecnico, een technische uitleg van het eerdere manifest dat betoogde dat de schilderkunst dynamisch moest zijn door beweging weer te geven, omdat alle waarnemingen door de mens niet stilstaan maar dat hetgene dat de mens in zijn omgeving ziet altijd in beweging is. Er verschenen vervolgens manifesten ter ondersteuning maar ook vol tegengas. In de jaren 1912 en 1913 bewezen de nieuwe futuristen zich via grote exposities, te beginnen in Parijs en later in andere Europese hoofdsteden.

De stroming futurisme leefde slechts kort. Boccioni stierf in 1915 en daarmee viel het futurisme uiteen. In de jaren dertig kwam een opleving onder toenmalig jonge kunstenaars. Met name vliegtuigen vormden een geliefd onderwerp om af te beelden. Zelfs René Magritte heeft op jonge leeftijd nog in een futuristische stijl geëxperimenteerd. Ook Rusland kende een aantal futuristen. Maar al met al is de verspreiding van deze stroming tamelijk beperkt gebleven. Maar zij blijft beslist interessant om nader te beschouwen.

De periode van neogotiek

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor neogotiek

Tussen 1130 en 1530 werd de Gotische bouwstijl toegepast. Het woord stamt van een Germaans volk dat het Romeinse Rijk ten val heeft gebracht. Vandaar dat Gotiek lange tijd een scheldwoord was. Neogotiek is een herleving van deze gotische stijl die in de tweede helft van de 18e eeuw werd gebruikt tot midden 19e eeuw. Het teruggrijpen naar gotische vormen werd uitgelegd als een bouwstijl waarin alles functioneel en volgens het principe van de logica werd gebouwd.

Engeland, Frankrijk en Nederland

Gotiek komt uit Engeland, waar het eigenlijk nooit verdwenen is. Oxford en Cambridge hebben in de 17e eeuw volop gotische vormen toegepast in de bouw van nieuwe gebouwen. Dankzij de schrijver Walpole werd de gotische stijl nieuw leven ingeblazen en verspreidde de neogotiek zich door Europa. In Nederland werd door Willem II de opdracht gegeven voor een gebouw in Tilburg, dat nu fungeert als stadshuis. Willem II was onder de indruk geraakt van Oxford, waar hij gestudeerd had. Zo werd de stijl van Engelse decoratie en romantische gotiek in Nederland geïntroduceerd. E. Viollet le-Duc was een Franse architect die neogotiek analyseerde en uiteindelijk toepaste. Gebouwen die in Frankrijk die in verval waren geraakt, zoals kathedralen, werden onder invloed van de Romantiek weer gerestaureerd. Viollet le-Duc beschouwde staal als volwaardig materiaal en werd zo een grondlegger van moderne architectuur.

Kenmerkend

Neogotiek komt voor uit de neiging om oude stijlen toe te passen op nieuwe objecten. Gotiek suggereert onmeetbare verte en onpeilbare hoogten. Kenmerkend uit de neogotische stijl zijn de steunberen, het ornamentele spel van traceringen, vensterharnassen van steen, luchtbogen, pinakels en de frontalen van wimbergen. De neogotische stijl kenmerkt zich ook door kruisbloemen en opengewerkte balustraden langs goten aan dakuiteindes. Vensters hebben onderdorpels die met hun arcaden de vlakken breken. Neogotiek grijpt dus in vormgeving terug naar gotiek, maar vermengt dit met andere stijlen. Neogotiek werd in het begin van de 19e eeuw vooral toegepast op follies en tuinhuizen, maar al snel werd het ook in kerken toegepast. Tot ongeveer 1850 werd de nadruk gelegd op de decoratieve elementen van de gotiek. Daarna werd pas de rationele constructie van belang. Cuypers was een Nederlandse architect die veel neogotische kerken op zijn naam heeft staan. Hij was volgeling van de Franse neogotiek.

Uitwerking

Gotische kerken werkten geruststellend naar het volk, omdat het een verband legde met de middeleeuwse beschaving die synoniem stond aan een zeer conservatieve doctrine. De neogotische stijl ademde zo iets ontzagwekkend uit, iets dat eerbied en vrees afdwong en het perspectief van de mens op goddelijke of bestuurlijke zaken in sterke mate bepaalde. Kasteel van Loppem, het stationsgebouw van Valkenburg en de Ursulinenkapel in Maastricht zijn fraaie voorbeelden van deze imponerende stijl.

Wie was Gustav Klimt?

{lang: 'nl'}

Afbeeldingsresultaat voor gustav klimt

Door vele critici werd Gustav Klimt in zijn tijd verguist als obscene kunstenaar die aanzette tot ontucht. Tegenwoordig wordt Klimt gezien als pionier en innovatief kunstenaar. Zijn missie was de schoonheid van vrouwen weer te geven en deze vrouwen portretteerde hij naakt. Dit was in die tijd, rond
1900, nog erg ongebruikelijk. Bij Klimt was een opening, welke dan ook, een thematiseren van penetratie. Zijn opvatting was dat er opener over erotiek gedacht mocht worden. In die zin is hij een voorvechter van een vrijere opvatting over seksualiteit, iets waarin hij Sigmund Freud als gelijkdenkende beschouwde. Het Jugendstil schilderij ‘de kus’ geeft in hoge mate weer hoezeer hij geloofde dat de vrouw de man overheerst.

Veelzijdig

Klimt wordt in 1862 in Oostenrijk geboren. Tegenwoordig wordt hij geëerd als schilder, beeldhouwer, lithograaf, graficus en tekenaar. Klimt wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van de Weense Jugendstil. Zijn jeugd in Wenen was eenvoudig en kenmerkte zich door armoede. Hij was de oudste zoon van een goudgraveerder. In zijn prille jeugd kreeg hij al de smaak voor goud te pakken. Tijdens zijn studie aan de Kunstgewerbeschule toont hij zoveel talent, dat hij van commissielonen kan leven. Hij begint met zijn broer en een vriend een schilderbedrijf voor wanddecoraties. Dankzij een mecenas wordt Klimt beroemd als architectonisch decoratiekunstenaar in theater’s en kerken. Dat levert in 1888 het Goldene Verdienstkreus op en vele prijzen. Toch wringt hij zich los uit de academische traditie, wat zich uit in de Wiener Sezession-beweging. Hij zet zich af tegen traditionele opvattingen.

Eigen geluid

Na zijn erelidmaatschap van het internationale kunstcomité dat is London huisde, voelt Klimt zich vrijer zijn eigen stijl te ontplooien. Dit uit zich in ornamentale stileringen, een vlakmatige stijl met herkenbare voorstellingen, verbonden met decoratie. Steeds vaker wordt nu het erotisch getinte symbolisme afgewezen. Klimt krijgt veel schandalen te verwerken, zodat hij enkel nog privé-opdrachten aanvaard. ‘De Hoop’ en ‘De Maagd’ zijn mozaïekachtige creaties met vlakgeometrische patronen, met fijnzinnig goud gecombineerd.

Melodieuze ritmiek

Klimt wordt de meest populaire damesportrettist van de high society in Wenen. Zelf schildert hij ook weer landschappen in impressionistische stijl. Inspiratie uit reizen en andere kunstenaars leidt hem naar werken als ‘De Kus’. Hij wordt erelid aan de kunstacademi en komt te overlijden in 1918. Klimt wordt herinnert als kunstenaar die de golvende lijnen en melodieuze ritmiek van een vrouw kan vastleggen. Het is teer en zacht en deze zinnelijkheid roept sensuele gevoelens op. Veel inspiratie heeft hij geput uit zijn muze, zijn vrouw Emily Flöge.

Tags: , , ,

Art Nouveau

{lang: 'nl'}

art-nouveau

Wat is Art Nouveau?
Art Nouveau, ook wel Jugendstil genoemd, is een kunststroming die erg populair was in Europa. Met name tussen 1890 en 1914 was deze stroming in Europa erg geliefd, als reactie op het impressionisme. Voor 1910 was deze stijl al verdwenen in West-Europa, terwijl het in Oost-Europa een aantal jaar langer duurde. Deze kunststroming was vooral terug te vinden in gebruiksvoorwerpen zoals bijvoorbeeld boeken, sieraden, meubels of glaskunst. Ook manifesteerde Jugendstil zich in architectuur en schilderkunst. Ondanks dat de Art Nouveau slechts een korte bloeitijd kende, was dit wel een hevige periode. Het breidde zich voornamelijk uit tijdens de belle époque, Dit is een periode in de Franse geschiedenis die begint aan het einde van de 19e eeuw en loopt tot de Eerste Wereldoorlog. Belle époque is vrij vertaald “het mooie tijdperk”. Aan het tijdperk werd door de Eerste Wereldoorlog op gruwelijke wijze een einde gemaakt. De door de oorlog gewijzigde sociale en economische omstandigheden maakten een einde aan deze kunststijl. Ook de intrede van nieuwe materialen zoals bijvoorbeeld beton werkte hieraan mee.

Waarom Art Nouveau of Jugendstil?
Art Nouveau werd vooral in België en Frankrijk gebruikt voor deze kunststroming, terwijl in Duitsland en Oostenrijk de naam Jugendstil gebruikt werd. In het Nederlands worden beide benamingen gebruikt, terwijl er in Nederland ook een vertaling van het Franse woord gebruikt is voor de uitingsvormen van stijl in Nederland zelf, namelijk Nieuwe Kunst. In München verscheen rond 1896 een weekblad genaamd “Die Jugend”. De term Jugendstil werd regelmatig in dit weekblad gebruikt. Jugendstil en Art Nouveau zijn overkoepelende termen geworden voor diverse verwante stromingen die in Europa tot stand kwamen.

Kenmerken van Art Nouveau
Art Nouveau kenmerkt zich doordat het is samengesteld uit motieven die gewoonlijk asymmetrische composities vormen. Deze composities hebben een tweedimensionaal karakter. Deze is terug te vinden op onder andere lampen, meubels sieraden en bedrukte stoffen. De natuur is de belangrijkste inspiratiebron voor deze kunststijl. De motieven zijn vaak lange, mooi gestileerde planten of bloemen zoals lelies, kelken, of papavers. Ook vogels, zoals zwanen en pauwen, libellen komen veel terug in deze stijl. Vaak worden deze vormen gecombineerd met slanke vrouwenlichamen.

Tags: ,

Maak kennis met Henri Matisse

{lang: 'nl'}
henri-matisse

Henri Matisse

Als hij zijn studie rechten niet had opgegeven, hadden we als wereld waarschijnlijk nooit kennisgemaakt met Henri Matisse. Deze geëngageerde kunstenaar overleed in 1954 op 84-jarige leeftijd. Op dat moment liet hij een immens oeuvre achter. Zijn wens was om door midden van het Fauvisme terug te keren naar de puurheid van betekenis. Hij wordt gezien als één van de belangrijkste kunstenaars voor de moderne kunst.

Actief en reislustig
De jonge Matisse werd geplaagd door chronische klachten. Om zijn uren in bed wat prettiger te maken, ontvangt hij van zijn moeder een verfdoos. Dit is het begin van zijn carrière. Uiteindelijk studeert hij aan de kunstacademie in Parijs, waar hij het vak leert van Gustave Moreau. In 1905 wordt hij de leider van het Fauvisme. Hij gebruikt een unieke knipseltechniek en vernieuwd hiermee de moderne kunststroming. Het is een radicale, innovatieve wending in de kunstwereld. Vanuit het experiment kwam hij tot composities die uiteindelijk volwaardige kunst werden. Deze spectaculaire techniek werd verrijkt door gebruik van kleuren, terwijl Matisse ook werkzaam bleef als ontwerper van kostuums, sculpturen en tekeningen. Matisse is dus zeer actief en daarnaast laat hij zich inspireren door vele reizen die hij maakt. Het gebruik van felle, onvermengde kleuren, ruwe penseelvoeringen en gedurfde vormen maakt dat zijn kunst de avant-garde oversteeg. Deze tekenaar met kleur werd een kunstenaar waar men niet meer omheen kon. ‘De Parkiet en de Zeemeermin’, ‘De Slak’ en ‘De Schoof’, ‘De rode kamer’ en het boek ‘Jazz’ zijn invloedrijke werken. Zelfs zijn ontwerp voor het ballet Le Chant du Rossignol uit 1920 wordt bejubeld.

Zeer gewaardeerde en begeerde kunst
Hoe gewild zijn kunst tegenwoordig is, blijkt wel uit het feit dat in 2014 zijn gestolen werk uit Caracas werd verkocht aan undercover-agenten in Miami. Het feit dat zijn Fauvisme al vroeg verdween, maakte niet veel verschil, want Matisse had inmiddels zijn naam gevestigd. Na neo-impressionistische en pointillistische uitstapjes, geeft hij zich volledig over aan de onbeperkende kunst. Hij wordt eenvoudig in het rijtje geschaard als Picasso, Duchamp en Kandinsky.

 

de-parkiet-en-de-zeemeermin-henri-matisse

De Parkiet en de Zeemeermin

Tags:

De wegbereider voor abstracte kunst – Wassily Kandinsky

{lang: 'nl'}
vassily-kandinsky

Wassily Kandinsky

De Russische kunstenaar Wassily Kandinsky staat niet enkel gekend als één van de grootste kunstenaars van de twintigste eeuw. Hij werd ook de wegbereider van de abstracte kunst genoemd. Wassily Kandinsky is dan ook de schilder die vorm en een filosofische achtergrond gaf aan de abstracte kunst. Met een “improvisatie” aquarel luidde hij in 1910 de abstracte kunst in. Het unieke aan Wassily Kandinsky is dat deze schilder zich liet inspireren door muziek, hij stelde uiteindelijk een klankkleurt-theorie op. Volgens Kandinsky spreekt elke kleur een eigen taal. De werken van Kandinsky werden vooral expressionisme maar soms ook symbolisme genoemd.

Meest productieve periode
Voor zijn opleiding vertrok Wassily Kandinsky in 1896 naar München, in Duitsland. Bij het uitbreken van de eerste wereldoorlog, trok hij voor enkele jaren terug naar Moskou. Naar eigen zeggen brak zijn meest productieve periode echter uit bij zijn terugkeer naar Duitsland in 1922. Samen met andere kunstenaars richtte hij de kunstenaarsgroep “Die Blauen vier” op. Vervolgens verhuisde Kandinsky naar Parijs waar hij de Franse nationaliteit aannam en ging samen wonen met de vrouw dat later zijn vrouw werd. In 1944 schilderde hij zijn laatste werk, “Getemperd élan”, dit was dan ook het jaar dat hij overleed op 88 jarige leeftijd aan een vaatziekte.

Werken vanuit een vrije geest
Met felle kleuren en vormen werden zijn schilderijen ontworpen zonder specifiek onderwerp of thema. De vormen en kleuren vormde geen herkenbaar object. Voor mij zijn het persoonlijk vooral de felle kleuren die me zo erg intrigeren. Een werk van Kandinsky geeft de mogelijk om simpelweg te genieten van iets moois zonder al te veel achterliggende gedachten of gevoelens. Ook in Nederland kunnen jullie de werken van Kandinsky bewonderd worden, zoals in Gemeentemuseum Den Haag, het Stedelijk Museum van Amsterdam, Van Abbemuseum in Eindhoven, Boijmans van Beuning in Rotterdam. Zeker een aanrader om eens een kijkje te gaan nemen.

Het wonderlijke Art Déco

{lang: 'nl'}

Decoratief, veelkleurig, maar vooral ook functioneel. Art Deco was vernieuwend, fris en zeer internationaal. Het was een stijl die eigenlijk tussen twee wereldoorlogen ontzettend populair was. Vooral in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw was het van toegevoegde waarde in kunstnijverheid, architectuur en vormgeving. Vanwege de swingende stijlen werd het ook wel de Jazz Style genoemd. Art Deco vormde het gezicht van het interbellum.

Tentoonstelling
De term Art Déco komt van een tentoonstelling die in 1925 in Parijs werd gehouden. De Exposition Internationale des Art Décoratifs et Industriels Modernes belichte de nieuwe vormen in kunst, industrie en architectuur. Frankrijk had een groot aandeel in deze tentoonstelling. Franse inzendingen waren luxueus en met kostbare materialen. Amerikanen hadden een minimale bijdrage, ook omdat ze van mening waren dat vooral het ontwerp van hun steden moderne, decoratieve kunst was. Art Deco is eigenlijk een direct effect op Art Nouveau en Jugendstil. Art Deco, anders dan Art Nouveau, maakte gebruik van strakke en eenvoudige vormgeving en geometrische patronen. Plastic, glas en metaal werden langzaam materialen die als schoonheid werden beschouwd. Ook chroom, bakeliet en steen werden meer en meer toegepast. Zo ontstond de eerste moderne stijl van de 20ste eeuw. Al gauw werd deze stijl verwerkt in meubels en sieraden. Snelheid, reizen en luxe waren onderwerpen die in deze artikelen waren terug te zien.

Commerciële wereld
De wereld zat nog volop in het tijdperk van mechanisatie en industrialisering. Hierdoor ontstond er een andere opvatting van tijd en mobiliteit. Daarom is kunst uit Afrika, Japan en de Azteken ook terug te vinden in veel kunst uit het Art Deco tijdperk. De nadruk lag vaak op stilering en abstracte vormen. Strakke motieven en patronen waren volop waar te nemen. Onder invloed van het kubisme maakten rechthoekige vormen hun intrede. In Frankrijk waren Gray en Mallet-Stevens bekende Art Deco-artiesten, in Duitsland waren dat Van Der Rohe en Gropius. Frank Lloyd Wright was een Amerikaans architect die huizen ontwierp die buiten hun natuurlijke omgeving uitstaken. Langzaam namen Amerikanen de kunstvorm over en pasten het toe op verschillende gebouwen in Chicago en New York. Het Rockefeller Center, het Chrysler Building en Radio City Music Hall zijn prima voorbeelden van Art Deco.

Kort leven
Art Deco kende een kort leven. Er was een heropleving in de jaren 60 van de twintigste eeuw, waarin de hang naar decoratie bepalend was voor de modernere en expressionistische stijlen die volgden op Art Deco. Veel gebouwen in Amsterdam en Rotterdam kennen talrijke decoraties en fraaie ornamenten die nog stammen uit het Art Deco-tijdperk. De stijl verflauwde tegen het eind van de jaren 30 en langzaam verdwenen de brutale ontwerpen en de felle kleuren. Hoewel Art Deco verdween, betekende dit gelukkig niet het einde voor kunstenaars of vormgevers als De Lempicka, Lalique, Coco Chanel of Delaunay.

rockefeller center

Rockefeller Center

Romantische kunststijl inspireerde velen

{lang: 'nl'}

Dromen en verbeeldingskracht
Aan het eind van de 18e eeuw kwam een kunststijl tot bloei waarbij met name dromen centraal stonden. Ofwel: de romantische kunststijl. Hier kwam vaak de verbeeldingskracht van schilders bij kijken. Niet heel realistisch schilderen, maar juist gebruik maken van de kracht van de verbeelding om zo tot een romantisch werk te komen. Dit kwam met name tot uiting in het onderwerp waar veel romantische schilders mee aan de slag gingen, namelijk landschappen en gebeurtenissen die van historisch belang waren.

Romantische beleving
Daarbij kwam vaak een flinke dosis emotie en een betere weergave van de werkelijkheid kijken. Beleving: daar draaide het om bij de romantische kunststijl. Het gevoel was heel belangrijk en het gebeurde niet zelden dat een persoonlijke ervaring van de schilder terugkwam in het schilderij, soms geromantiseerd.

Schilders uit het buitenland
Er zijn veel bekende schilders die zich aan de stijl romantiek gewaagd hebben. Zo waren er de Engelsman John Constable met zijn ‘De Hooiwagen’, de Fransman Eugene Delacroix met zijn ‘Jong weesmeisje op het kerkhof’ en de Duitser David Friedrich, bekend van ‘De wandelaar boven de nevelen’, waarbij de romantische noot goed terug te zien is, evenals het onderwerp, namelijk het landschap. Ook de Italiaan Tommaso Minardi hield zich bezig met romantiek, zoals goed terug te zien is in zijn werk ‘Zelfportret op een zolderkamer’. Verder waren de Brit Joshua Reynolds en de Duitser Johann Heinrich Wilhelm Tischbein romantische schilders. Deze laatste schilder oogstte bekendheid met zijn werk ‘Goethe in de Campagna’.

Ook in Nederland romantische invloeden
Natuurlijk was ook in ons land de romantische invloed zichtbaar in de schilderkunst, ook al was die niet zo sterk als in bepaalde omliggende landen. Zo was daar Jan Ekels de Jonge, die zich liet inspireren door de romantische stijl. En Ary Scheffer, die de romantische boodschap ook verkondigde in zijn werk. Al deze kunstenaars brachten het publiek een heel onderscheidende manier van het beleven van kunst, namelijk met een dromerig tintje.

De wandelaar boven de nevelen -  David Friedrich

De wandelaar boven de nevelen – David Friedrich

Tags:

Renaissancekunst: leringhe ende vermaeck

{lang: 'nl'}
Wie renaissance zegt, zegt Leonardo da Vinci en Botticelli, maar ook Vondel en Hooft. Wat begon in Italië verspreidde zich over vele landen. Maar wat is die renaissance precies? In dit tekstje zal ik op enkele vragen ingaan.

Wat houdt de renaissance in?
Allereerst wil je vast weten, wat renaissance betekent. Als je weet dat dit “wedergeboorte” is, is dat gemakkelijk te begrijpen. Wedergeboorte verwijst namelijk naar de hernieuwde interesse in de klassieke oudheid. Het was een poging die oudheid te doen herleven. Deze renaissance kwam tot bloei in de veertiende en vijftiende eeuw in Italië.

Wat zijn kenmerken van de stroming?
Je moet je realiseren dat de renaissance vooral een beweging was die zich richtte op de kunst. Voor beeldhouwers was namaken van klassieke beelden in die tijd een stuk gemakkelijker dan voor bijvoorbeeld schilders. In Italië waren veel klassieke gebouwen bewaard gebleven, denk maar aan het Colosseum en het Pantheon, en deze konden mooi als voorbeeld gebruikt worden. Schilders hadden deze antieke bronnen niet.

Kunstenaars
Je hebt natuurlijk veel verschillende vormen van kunst in de renaissance. Architecten (Brunelleschi) en beeldhouwers (Michelangelo) hadden zoals gezegd voor voorbeelden voorhanden. Ook konden zij gebruik maken van een handboek dat bewaard gebleven was, de “Architectura” van Vitruvius. Schilders als Botticelli, Leonardo da Vinci, Rafael en Masaccio gebruikten voor mythologische onderwerpen in hun schilderkunst en schrijvers, zoals P.C. Hooft en Jacob Cats, vestigden hun aandacht op klassieke genres als de komedie, de tragedie en het puntdicht.

Koppeling met de hedendaagse kunst
In de renaissance hadden kunstenaars vaak een gemeenschappelijk doel: wijze lessen geven, kritiek geven of het publiek iets leren. Vaak werd het publiek een spiegel voorgehouden en daarin konden mensen zien, welke gedragingen gepast waren en welke niet. Uit de werken van Cats zijn spreekwoorden en gezegdes gekomen die wij nu nog steeds gebruiken en ook de schilderijen van Jan Steen staan vol met hedendaagse wijze lessen. Veel schilders uit die tijd zijn nog steeds een inspiratiebron voor jonge kunstenaars. Werken van Rembrandt en Vermeer hangen in diverse musea in binnen- en buitenland. Zo heeft renaissancekunst een grote invloed op onze cultuur.

Mona Lisa - Leonardo da Vinci

Mona Lisa – Leonardo da Vinci

Tags:

De weergaloze kunst van Raphaël Santi

{lang: 'nl'}
madonna-del-granduca-rafael-santi

Madonna del Granduca – Rafaël Santi

‘De Transformatie’, de ‘Verloving van Maria’, de ‘School van Athene’, de ‘Madonna del Granduca’; het zijn kunstwerken die geroemd worden om hun finesse, verhalende vorm en hun tijdloze schoonheid. Deze schilderijen zijn niet weg te denken uit onze kunsthistorie. De maker van deze wereldvermaarde werken is het wonderkind van Urbino: Rafaël.

rafael-santi

Rafaël Santi

Raphaël Santi
Deze kunstenaar is onder verschillende namen bekend. Geboren als Raffaello Sanzio, heeft hij later namen aangenomen als Rafaëllo Sanzio, Raffaello da Urbino en Raphaël Santi. Rafaël was net als zijn tijdgenoten Leonardo en Michelangelo een meester van de Italiaanse Renaissance kunst, maar zijn talent reikte verder. Hij was tevens een begaafd tekenaar en architect. Rafaël werd geboren in 1483 nabij Rome, in het dorpje Urbino. De eerste kunstzinnige stappen leert hij van zijn vader, Giovanni Santi. In 1500 vertrekt hij naar Perugia, om daar de zogenaamde ‘Grazia’ te leren. Hij blinkt uit in deze stijl. Zijn subtiele sierlijkheid en geïdealiseerde vormen zijn van grote klasse. Al gauw maakt hij zijn eerste altaarstukken. Waar andere meesters van de kunst bekend stonden als grillige karakters, blonk Rafaël uit in vriendelijkheid en charme. Velen noemden hem, in tegenstelling tot de andere Renaissance-geniën, een man van de wereld.

Moeiteloze gratie
Rafaël lijkt moeiteloos te kunnen concurreren met de sombere heroïek van Michelangelo. Rafaël is de voornaamste schilder van de Hoge Renaissance. Zijn kunst wordt door critici omschreven als lyrisch en dramatisch, met veel picturale schoonheid. Iets dat opvalt in zijn werk is dat zijn afbeeldingen een bepaalde zekerheid uitstralen. De kunstenaar twijfelde blijkbaar niet over zijn keuze van vorm.

Florance
Rafaël maakt zich rond 1506 los van de Umbrische school en richt zich op de invloed van Florance. Hij maakt afbeeldingen van de heilige familie en ook schildert hij de mooiste portretten. Hij bestudeert de ‘Sfumato’-techniek, een methode gebaseerd op schaduweffecten. IN 1508 wordt hij door de toenmalige paus naar Rome geroepen. Hier werkt hij aan fresco’s voor het Vaticaan. Zijn werk is terug te vinden in de noordelijke vleugel van het paleis. Onder andere de Stanza della Segnatura is zijn werk te bewonderen.

Meesterwerk
De Hoge Renaissance stijl werd bezield door een uitdrukking van de klassieke geest. Het werk de ‘School van Athene’ is daar een uiting van. Het wordt ook erkend als zijn meesterwerk en een volmaakte uiting van de klassieke geest. De wijsgeren op het schilderij hebben allen een symbolische waarde. Aristoteles wijst vooruit, hetgeen staat voor het aardse en het innoverende, terwijl Plato omhoog wijst en daarmee het Idee aanhaalt. De rede heeft in veel van zijn schilderijen een prominente plek. Meestal in de vorm van een persoon. Grote gebaren en strenge kleuren; op dit schilderij zegeviert de menselijke geest.

Beste van twee werelden
Rafaël geloofde sterk in de overeenstemming tussen de christelijke spiritualiteit en de antieke wereld. Als humanist hield hij van literatuur, paardrijden, wapenkunde, maar ook van dansen. Van vrouwen kon hij geen genoeg krijgen en dat uitte zich met name in het schilderen van vrouwelijke figuren, zoals de Madonna. Toch bezit hij ruim voldoende aristocratische zelfbeheersing om zijn werken elegant, stijlvol en liefdevol te houden. Zijn functie als hoofdbouwmeester van de Sint Pieter te Rome leverde een ontwerp op, wat nooit uitgevoerd werd. In 1518 koopt hij een wijngaard en stierf later, op 37-jarige leeftijd, na een kort ziekbed aldaar op Goede Vrijdag. Hij werd bijgezet in het Pantheon in Rome.

Tags: , , , , , ,